Kierkegaard là ai?
Søren Kierkegaard (1813–1855) là triết gia và nhà thần học Đan Mạch, thường được gọi là cha đẻ của triết học hiện sinh. Sống một đời ngắn ngủi và cô độc ở Copenhagen, ông để lại một khối tác phẩm xoáy vào một câu hỏi: làm một cá nhân đích thực, trước cuộc đời và trước cái vô hạn, nghĩa là gì?
Những ý tưởng lớn
- Chóng mặt của tự do. Ông phân biệt sợ hãi (có đối tượng) với lo âu (angst) — cảm giác choáng ngợp trước chính tự do và vô vàn khả năng của mình.
- Ba giai đoạn sống. Thẩm mỹ (sống cho khoái cảm), đạo đức (sống theo bổn phận) và tôn giáo (sống bằng niềm tin) — ba cách căn bản để tồn tại.
- Bước nhảy của niềm tin. Vì lý trí không thể bảo đảm những điều hệ trọng nhất, sống trọn vẹn đòi một "bước nhảy" — dám cam kết ngay cả khi không có gì chắc chắn.
- Sự thật là tính chủ thể. Điều quan trọng không chỉ là biết chân lý mà là sống nó bằng cả con người mình.
Vì sao Kierkegaard quan trọng với cuốn sách
Kierkegaard cho ta ngôn ngữ về lo âu và tự do — chính những trạng thái mà Vân Tay Trên Mặt Nước mời ta đối diện thay vì né tránh.
Trong Vân Tay Trên Mặt Nước, Kierkegaard xuất hiện ngay từ Lời mở đầu (qua câu "lo âu là cơn chóng mặt của tự do") và có hẳn một mục mang tên "Đôi cánh cho Kierkegaard". Ở đó, tác giả kể về một giấc mơ đứng bên bờ vực — nhưng lần này anh có đôi cánh: "tôi sẽ không thể chóng mặt bởi lựa chọn trên bờ vực thẳm, vì rõ ràng tôi sẽ không thể chết nếu có phải nhảy xuống". Với anh, đôi cánh ấy là hình ảnh của việc đã "làm chủ được nỗi lo âu trước những lựa chọn" — một sự an tâm để dám chọn và chinh phục lựa chọn ấy một cách hiên ngang.
Đọc Chóng mặt của tự do hoặc giới thiệu cuốn sách.